301 yönlendirme nedir sorusunun cevabı kısa: eski bir URL'ye gelen kullanıcıyı ve arama motoru botunu, kalıcı olarak yeni bir adrese taşıyan sunucu yanıtıdır. Doğru kurulduğunda sıralama değerinin büyük kısmı korunur, yanlış kurulduğunda trafik kaybı ve tarama sorunları kaçınılmaz olur.
301 Yönlendirme Nedir ve Nasıl Çalışır?
301 yönlendirme, bir sayfanın kalıcı olarak başka bir adrese taşındığını bildiren HTTP durum kodudur. Tarayıcı veya Googlebot eski adrese istek attığında sunucu "301 Moved Permanently" yanıtı ve yeni adresi döndürür.
Akış üç adımda ilerler:
- Kullanıcı ya da bot eski URL'yi ister.
- Sunucu, yanıt başlığında 301 kodu ve Location alanında yeni URL'yi gönderir.
- İstemci yeni adrese gider; arama motoru zamanla dizinde eski adres yerine yeni adresi tutar.
Arama motorları 301'i nasıl yorumlar?
Google, 301'i yeni adresin kanonik olması gerektiğine dair güçlü bir sinyal olarak kabul eder. Sinyalin işlenmesi sayfanın tarama sıklığına göre değişir; bu yüzden değişikliğin dizine yansıması günler ya da haftalar alabilir. Süre için kesin bir rakam vermek doğru olmaz.
301 Yönlendirme Ne Zaman Kullanılmalı?
Bir URL kalıcı olarak değişiyorsa ve eski adresin yerini alacak karşılık gelen bir sayfa varsa 301 kullanılmalıdır. Geçici durumlar ve içerik karşılığı olmayan silmeler için başka çözümler gerekir.
Tipik kullanım senaryoları şunlardır:
- Alan adı değişikliği veya marka yenilemesi
- HTTP'den HTTPS'e geçiş
- www ve www'suz sürümlerin tek adreste toplanması
- URL yapısının sadeleştirilmesi (ör. kategori ön eklerinin kaldırılması)
- Birbirine yakın, rekabet eden içeriklerin tek sayfada birleştirilmesi
- Sonda eğik çizgi gibi tekrar eden URL varyasyonlarının tekilleştirilmesi
Ne zaman kullanılmamalı?
İçeriği kalıcı olarak kaldırdıysanız ve alakalı bir alternatif yoksa, tüm eski sayfaları ana sayfaya yönlendirmek yerine 404 ya da 410 döndürmek daha dürüst ve temiz bir çözümdür. Alakasız yönlendirmeleri Google "soft 404" olarak değerlendirebilir.
301 ile 302 Yönlendirme Arasındaki Fark
301 kalıcı, 302 geçici taşıma anlamına gelir. Arama motoru 301'de yeni adresi dizinde tutmaya eğilir; 302'de ise çoğunlukla eski adresi korur.
| Özellik | 301 | 302 |
|---|---|---|
| Anlamı | Kalıcı taşıma | Geçici taşıma |
| Dizinde tutulan adres | Genellikle yeni URL | Genellikle eski URL |
| Kullanım örneği | Alan adı değişikliği | Bakım sürecinde geçici sayfa |
| Tarayıcı önbelleği | Agresif önbelleğe alınabilir | Genellikle önbelleğe alınmaz |
Google, uzun süre duran 302'leri zamanla kalıcı yönlendirme gibi işleyebildiğini belirtir. Yine de niyetinizi doğru kodla açıkça bildirmek, belirsizliği ortadan kaldırır.
307 ve 308 kodları
307 ve 308, istek yöntemini (POST gibi) koruyan karşılıklardır: 307 geçici, 308 kalıcıdır. Sıradan sayfa taşımalarında 301 yeterlidir; form gönderimi gibi yöntem korunması gereken durumlarda 308 düşünülebilir.
Apache, Nginx ve WordPress'te 301 Yönlendirme Örnekleri
301 yönlendirme, sunucu yapılandırmasıyla ya da WordPress'te eklentiyle kurulabilir. Mümkünse sunucu seviyesi tercih edilir; çünkü uygulama yüklenmeden çalışır ve daha hızlıdır.
Apache (.htaccess)
Tek bir sayfa için en basit yöntem Redirect yönergesidir:
Redirect 301 /eski-sayfa https://www.ornek.com/yeni-sayfa
Kalıp bazlı yönlendirmelerde mod_rewrite kullanılır:
RewriteEngine On
RewriteRule ^eski-klasor/(.*)$ /yeni-klasor/$1 [R=301,L]
Nginx
Nginx'te yönlendirme server bloğu içinde tanımlanır:
location = /eski-sayfa { return 301 https://www.ornek.com/yeni-sayfa; }
Tüm alan adını taşımak için ise server bloğunda return 301 https://yeni-alan.com$request_uri; satırı kullanılır. Değişiklikten sonra yapılandırmayı test edip servisi yeniden yükleyin.
WordPress
Kod yazmak istemiyorsanız yönlendirme eklentileri bu işi panelden yönetmenizi sağlar. Yazının kalıcı bağlantısını (slug) değiştirdiğinizde WordPress çoğu durumda eski adresi otomatik yönlendirir; yine de önemli sayfalarda sonucu elle test edin. Çok sayıda kural gerekiyorsa sunucu seviyesi yapılandırma performans açısından daha sağlıklıdır.
Not: Kod üzerinde değişiklik yapmadan önce dosyanın yedeğini alın; tek bir yazım hatası siteyi erişilemez hale getirebilir. Platformun hizmet ve üyelik çerçevesini merak ederseniz kullanım koşulları sayfasına göz atabilirsiniz.
301 Yönlendirmede Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
En sık sorunlar yönlendirme zincirleri, döngüler ve alakasız hedefler kaynaklıdır. Bunların çoğu, düzenli bir tarama ve basit bir yönlendirme haritasıyla önlenebilir.
| Hata | Sonucu | Çözüm |
|---|---|---|
| Yönlendirme zinciri (A→B→C) | Yavaşlama, tarama verimi kaybı | A'yı doğrudan C'ye yönlendirin |
| Yönlendirme döngüsü | Sayfa açılmaz, hata mesajı | Kuralları sırayla gözden geçirip çakışanı silin |
| Her şeyi ana sayfaya yönlendirmek | Soft 404 riski, kullanıcı kaybı | Konuca en yakın sayfayı hedefleyin |
| Yanlışlıkla 302 kullanmak | Yeni URL'nin dizine geç girmesi | Kalıcı taşımada 301 tercih edin |
| Dahili linkleri güncellememek | Gereksiz yönlendirme trafiği | Menü ve içerik linklerini yeni URL'ye çevirin |
Kontrol listesi
- Taşıma öncesi eski URL'lerin listesini çıkarın.
- Her eski URL için en alakalı yeni adresi eşleştirin.
- Yönlendirmeleri kurduktan sonra HTTP durum kodlarını test edin.
- Sitemap dosyasına yalnızca yeni, 200 dönen URL'leri ekleyin.
- Google Search Console'da kapsam ve tarama raporlarını izleyin.
Yönlendirmeleri taşımadan sonra en az bir yıl yerinde bırakmanız önerilir; Google de benzer bir süre önerir. Gelen bağlantılar ve kullanıcı yer imleri uzun süre eski adresleri kullanmaya devam edebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
301 yönlendirme sıralamayı düşürür mü?
Doğru kurulmuş bir 301, sıralama sinyallerinin büyük bölümünü yeni adrese aktarır. Geçiş sonrası kısa süreli dalgalanma görülebilir. Alakasız hedefler, zincirler ve içerik kalitesindeki düşüş ise gerçek kayıplara yol açar.
301 yönlendirme ne kadar süre açık kalmalı?
Google, taşıma yönlendirmelerinin en az bir yıl yerinde kalmasını önerir. Eski adrese hâlâ bağlantı veya trafik geliyorsa daha uzun tutmak mantıklıdır.
301 yönlendirmeyi nasıl test ederim?
Tarayıcı geliştirici araçlarındaki ağ sekmesinden, komut satırında curl -I komutuyla ya da bir tarama aracıyla durum kodunu kontrol edebilirsiniz. 301 kodu ve doğru Location adresi görünmelidir.
Silinen sayfa için 301 mi 404 mü kullanmalıyım?
Silinen sayfanın konuca yakın bir karşılığı varsa 301 uygundur. Karşılığı yoksa 404 veya 410 döndürmek, alakasız yönlendirmeden daha doğru bir sinyal verir.
HTTP'den HTTPS'e geçişte 301 şart mı?
Evet, her HTTP adresinin karşılık gelen HTTPS adresine 301 ile yönlendirilmesi gerekir. Aksi halde aynı içerik iki ayrı URL'de erişilebilir kalır ve sinyaller bölünür.